--> -->
Trang chủ Quốc tế Văn hóa - Văn minh
21:51 | 04/12/2022 GMT+7
Theo dõi thoidai.com.vn trên

Gập ghềnh con đường hồi sinh JCPOA

Kể từ khi nắm quyền tại Mỹ vào năm 2021, Tổng thống Joe Biden đã nỗ lực thực hiện cam kết tranh cử là đảo ngược chính sách của người tiền nhiệm Donald Trump đối với thoả thuận hạt nhân Iran, được biết đến với tên gọi Kế hoạch Hành động chung toàn diện (JCPOA), vốn được ca ngợi là giúp mở ra “kỷ nguyên mới” cho quan hệ giữa Mỹ và Iran. Tuy nhiên, gần 20 tháng sau khi các bên liên quan tiến hành đàm phán, nỗ lực hồi sinh thoả thuận vẫn đang “trong ngõ cụt”.
Ghềnh Đá Đĩa: Tuyệt tác của thiên nhiên Phú Yên Ghềnh Đá Đĩa: Tuyệt tác của thiên nhiên Phú Yên
Lãnh đạo Hà Nội gặp mặt đại biểu quốc tế tham dự Đại hội lần thứ 22 Hội đồng Hòa bình thế giới Lãnh đạo Hà Nội gặp mặt đại biểu quốc tế tham dự Đại hội lần thứ 22 Hội đồng Hòa bình thế giới

Hơn ai hết ông chủ Nhà Trắng đương nhiệm là người nắm rõ tầm quan trọng của JCPOA – vốn được coi là di sản ngoại giao nổi bật trong hai nhiệm kỳ cầm quyền của Tổng thống Barack Obama mà ông Biden giữ vai trò phó tướng khi đó. Mối quan hệ tan băng với Tehran có thể giúp Washington tạo được “bàn đạp vững chắc” để xử lý những “điểm nóng” tại Trung Đông - khu vực phức tạp song có ý nghĩa cực kỳ quan trọng với Mỹ. Chính vì vậy, dù ngắt quãng, song quá trình đàm phán kéo dài gần 20 tháng nhằm khôi phục JCPOA (từ tháng 4/2021) đã có lúc đạt tiến triển, thắp thêm hy vọng về việc hồi sinh thỏa thuận lịch sử này, trong đó có việc Washington khôi phục quyết định miễn trừ trừng phạt liên quan hoạt động hạt nhân dân sự của Iran.

Thỏa thuận hạt nhân Iran, còn gọi là Kế hoạch Hành động chung Toàn diện (JCPOA), được ký năm 2015 giữa Iran và Nhóm P5+1 (Anh, Pháp, Mỹ, Nga, Trung Quốc và Đức). (Ảnh minh họa. Nguồn: America.cgtn.com)
Thỏa thuận hạt nhân Iran, còn gọi là Kế hoạch Hành động chung Toàn diện (JCPOA), được ký năm 2015 giữa Iran và Nhóm P5+1 (Anh, Pháp, Mỹ, Nga, Trung Quốc và Đức). (Ảnh minh họa: America.cgtn.com)

Về phía nước CH Hồi giáo, sau hơn 1 năm cầm quyền, Tổng thống Iran Ebrahim Raisi – người được cho có quan điểm đặc biệt cứng rắn với Mỹ, lần đầu tiên đưa ra lập trường mang tính “chốt hạ” của Tehran về khả năng hồi sinh thỏa thuận. Việc thoả thuận sụp đổ sẽ đẩy kinh tế Iran lâm vào tình cảnh khó khăn hơn nữa do các biện pháp trừng phạt, tiềm ẩn nguy cơ châm ngòi cho những bất ổn trong nước. Không chỉ vậy, mối quan hệ của Iran với các nước trong khu vực, vừa mới được cải thiện kể từ khi ông Ebrahim Raisi nắm quyền, có nguy cơ quay trở lại vạch xuất phát do các biện pháp bao vây, cô lập.

Nếu JCPOA được hồi sinh, Tehran có thể tăng công suất khai thác dầu, không chỉ giúp tháo gỡ khó khăn trong nước mà còn cởi “nút thắt” nguồn cung trên thị trường dầu toàn cầu vốn đang chịu xáo trộn lớn sau cuộc xung đột Nga-Ukraine. Ông Iman Nasseri, tư vấn cao cấp thuộc công ty tư vấn năng lượng FGE nhận định "Iran có thể tăng sản lượng lên mức 900.000 thùng/ngày trong vòng 3 tháng kể từ khi các lệnh trừng phạt được nới lỏng và có thể đạt gần công suất tối đa khoảng 3,7 triệu thùng/ngày trong vòng 6 tháng". Đây cũng là một phần lý do Liên minh châu Âu (EU) tích cực làm trung gian giữa Iran và Mỹ nhằm khôi phục thỏa thuận hạt nhân, đặc biệt trong bối cảnh châu Âu đang đối mặt với tình trạng thiếu hụt nguồn cung năng lượng.

Lợi ích là vậy, song việc chưa thể hóa giải một số bất đồng, đặc biệt là mức độ dỡ bỏ các lệnh trừng phạt của Washington đối với Tehran nếu thỏa thuận được khôi phục đã đẩy các cuộc đàm phán lâm vào bế tắc. Iran lâu nay vẫn kiên định với lập trường mọi biện pháp trừng phạt gây tổn hại đến hoạt động kinh tế đều phải được dỡ bỏ trước khi nước CH Hồi giáo hướng tới mục tiêu tiếp theo trong JCPOA. Trong khi đó, Tổng thống Joe Biden đưa ra điều kiện tiên quyết là Tehran phải thực hiện đầy đủ các cam kết của thỏa thuận. Cũng do Iran với Mỹ và Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA) chưa tìm được tiếng nói chung, nên bản đề xuất cuối cùng do EU đưa ra tháng 8 vừa qua vẫn chưa được thông qua. Bế tắc càng trở nên phức tạp hơn khi không bên nào chịu nhượng bộ.

Đỉnh điểm, tháng 11 vừa qua, nước CH Hồi giáo tuyên bố bắt đầu nâng mức làm giàu urani đến độ tinh khiết 60% (tức gấp 18 lần so với mức quy định trong JCPOA) tại nhà máy hạt nhân Fordow nhằm đáp trả nghị quyết của IAEA chỉ trích Iran thiếu hợp tác với cơ quan này trong cuộc điều tra kéo dài nhiều năm về nguồn gốc của urani được tìm thấy tại 3 địa điểm không được khai báo.

Giới phân tích cho rằng trong bối cảnh nền kinh tế bị bao vây, cô lập và bóp nghẹt bởi các lệnh trừng phạt, hạt nhân chính là “đòn bẩy” hiệu quả để Iran duy trì vị thế trong đàm phán với các cường quốc cũng như bảo vệ sự tồn vong của chế độ. Tuy nhiên, với phương Tây, việc Iran làm giàu urani lại luôn là “cái gai cần phải nhổ bỏ”. Do đó, các nước phương Tây, trong đó có Mỹ, EU, Anh, Canada đã liên tiếp áp đặt các biện pháp trừng phạt đối với một loạt cá nhân và tổ chức của Iran, đẩy căng thẳng ngày một leo thang.

Không chỉ vậy, các bên vẫn giữ thái độ nghi kị, liên tiếp đổ lỗi cho nhau về việc đẩy đàm phán lâm vào bế tắc. Trong một tuyên bố mới đây, Tổng thống Iran Ebrahim Raisi cho rằng nước này khó có thể khôi phục thỏa thuận hạt nhân năm 2015 nếu không có sự đảm bảo rằng Mỹ sẽ không rút khỏi thỏa thuận một lần nữa. Ông đồng thời cho rằng Mỹ và châu Âu mới là bên chịu trách nhiệm về việc thoả thuận chưa được khôi phục.

Trong khi đó, Đại diện cấp cao của EU về các vấn đề đối ngoại Josep Borrell thừa nhận mọi thứ "đang không đi đúng hướng”. Còn Tổng thống Pháp Emmanuel Macron một mực rằng “quả bóng hiện ở phía Tehran”. Người phát ngôn Nhà Trắng John Kirby cũng tỏ ra khá bi quan về nỗ lực khôi phục JCPOA.

Tuy vậy, không hẳn mọi cánh cửa đàm phán đã chính thức khép lại, vì các bên vẫn đang phát đi tín hiệu về việc sẵn sàng tuân thủ trở lại JCPOA. Tất cả đều hiểu ý nghĩa và tầm quan trọng của việc khôi phục JCPOA, song chính những mâu thuẫn về lợi ích và thiếu tin tưởng về các bước đi trên thực tế đã đẩy hai bên vào thế giằng co kéo dài. Do đó, hơn lúc nào hết, Iran, Mỹ, cùng các đối tác đàm phán khác cần có các bước đi thực chất hơn để giải quyết những bất đồng cơ bản. Có như vậy, các bên mới có thể cùng nhau vượt qua con đường “gập ghềnh” hiện nay, đi đến đích hồi sinh thỏa thuận.

Đánh giá cao hình mẫu phát triển kinh tế, an sinh xã hội đi lên từ... Đánh giá cao hình mẫu phát triển kinh tế, an sinh xã hội đi lên từ... "con số không"
Trong cuộc gặp với Chủ tịch Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam Nguyễn Phương Nga tuần qua, Đại sứ Abdelhamid Boubazine bày tỏ vui mừng khi chứng kiến sự phát triển tuyệt vời của Việt Nam: "Một đất nước, có thể nói đi lên từ “con số không”, giờ đã trở thành một hình mẫu phát triển về kinh tế, an sinh xã hội cho nhiều nước khác học hỏi”...
Tăng cường hợp tác trong lĩnh vực an sinh xã hội Tăng cường hợp tác trong lĩnh vực an sinh xã hội
Ngày 25/8 tại tỉnh Quảng Nam, Bảo hiểm xã hội (BHXH) Việt Nam và Cơ quan An sinh xã hội Quốc gia Lào đã có buổi làm việc nhằm đánh giá kết quả thực hiện Biên bản ghi nhớ hợp tác giai đoạn 2016-2020 và trao đổi, thảo luận, định hướng các hoạt động hợp tác giai đoạn tiếp theo.
Ngọc Hà
Nguồn:

Tin bài liên quan

Mỹ cho phép quân đội kiểm soát đất công dọc biên giới với Mexico

Mỹ cho phép quân đội kiểm soát đất công dọc biên giới với Mexico

Theo CNN, ngày 11/4, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ký ban hành một bản ghi nhớ yêu cầu các cơ quan liên bang trao quyền cho quân đội sử dụng và quản lý các khu đất công dọc theo biên giới Mỹ - Mexico nhằm phục vụ mục đích quân sự.
Nhà Trắng cân nhắc trả tiền để cư dân Greenland đồng ý gia nhập Mỹ

Nhà Trắng cân nhắc trả tiền để cư dân Greenland đồng ý gia nhập Mỹ

Chính quyền Tổng thống Donald Trump đang xây dựng chiến dịch vận động quy mô lớn nhằm thuyết phục cư dân Greenland — lãnh thổ tự trị của Đan Mạch — gia nhập Mỹ.
Tổng thống Trump khẳng định chính sách thuế quan sẽ mang lại lợi ích lâu dài

Tổng thống Trump khẳng định chính sách thuế quan sẽ mang lại lợi ích lâu dài

Tại cuộc họp nội các ngày 10/4, Tổng thống Donald Trump cho rằng chính sách thuế quan là bước đi cần thiết dù đi kèm “chi phí và vấn đề chuyển đổi”, nhằm điều chỉnh cán cân lợi ích trong quan hệ kinh tế với các đối tác nước ngoài.

Đọc nhiều

Tin quốc tế sáng 19/4: Mỹ cân nhắc công nhận Crimea là của Nga

Tin quốc tế sáng 19/4: Mỹ cân nhắc công nhận Crimea là của Nga

Mỹ cân nhắc công nhận Crimea là của Nga trong thỏa thuận hòa bình với Ukraine; Mỹ công bố 10.000 trang hồ sơ liên quan đến vụ ám sát Robert F. Kennedy năm 1968; Ukraine-Nga sẽ trao đổi gần 500 tù nhân... là những tin tức quốc tế đáng chú ý sáng 19/4.
Tin tức quốc tế sáng 18/4: Tổng thống Trump lạc quan về đàm phán thương mại với Trung Quốc

Tin tức quốc tế sáng 18/4: Tổng thống Trump lạc quan về đàm phán thương mại với Trung Quốc

Tổng thống Donald Trump lạc quan về thỏa thuận thương mại với Trung Quốc; Mỹ và Ukraine ký biên bản ghi nhớ về thỏa thuận khoáng sản; Nhật Bản thặng dư thương mại 63 tỷ USD với Mỹ giữa lúc căng thẳng thuế quan… là những tin tức quốc tế đáng chú ý sáng 18/4.
Thông xe 5 tuyến cao tốc trọng điểm dịp 30/4

Thông xe 5 tuyến cao tốc trọng điểm dịp 30/4

Bộ Xây dựng đã báo cáo Chính phủ danh sách 5 dự án giao thông trọng điểm dự kiến khánh thành, thông xe nhân dịp kỷ niệm 50 năm Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước. Theo đó, có 4 dự án thành phần thuộc dự án đường cao tốc Bắc - Nam phía Đông (giai đoạn 2021-2025) và 1 dự án đường bộ cao tốc do Tổng Công ty Đầu tư phát triển đường cao tốc Việt Nam (VEC) làm chủ đầu tư.
Kiều hối chuyển về Thành phố Hồ Chí Minh đạt hơn 2,4 tỷ USD

Kiều hối chuyển về Thành phố Hồ Chí Minh đạt hơn 2,4 tỷ USD

Tính đến cuối tháng 3/2025, tổng lượng kiều hối chuyển về Thành phố Hồ Chí Minh đạt 2,412 tỷ USD, bằng 25,3% so với cả năm 2024 và tăng 19,6% so với quý liền kề trước đó.
Kết nối hợp tác công nghệ cao giữa doanh nghiệp Việt Nam - Trung Quốc

Kết nối hợp tác công nghệ cao giữa doanh nghiệp Việt Nam - Trung Quốc

Ngày 18/4 tại Hà Nội, Chủ tịch Hội hữu nghị Việt - Trung Nguyễn Hoàng Anh đã tiếp Đoàn Ủy ban Quản lý Khu Công nghệ cao Đại Liên (Trung Quốc), do ông Hồ Phàm - Chủ nhiệm Ủy ban làm Trưởng đoàn. Hai bên cam kết sẽ tiếp tục thúc đẩy hợp tác trong các lĩnh vực công nghệ cao, khoa học, đổi mới sáng tạo...

Multimedia

Xem trên
infographics pha lau thang co vao danh sach mon ham ngon nhat dong nam a
thi diem thuc hien du an nha o thuong mai tu 142025
infographic 9 dai hoc viet nam vao bang xep hang the gioi theo nhom nganh nam 2025
Xin chờ trong giây lát...
[Video] 60 phút - Hành trình thay đổi cuộc đời
MV "Bắc Bling": Cụ già, em nhỏ ngân nga, du khách gần xa tỏ bày hứng thú
[Video] Dự án CAF: Ươm mầm những công dân toàn cầu tương lai
[Video] Du khách quốc tế trải nghiệm lễ Phật đầu năm tại chùa Tam Bảo (Đà Nẵng)
Tết của bác sĩ trực cấp cứu - hồi sức tích cực
Đại sứ nhóm G4 hát "Năm qua đã làm gì"
[Video] Bản hòa ca tình hữu nghị chào năm mới 2025
[Video] 30 năm quan hệ Việt Nam - Hoa Kỳ: từ chiến tranh đến đối tác chiến lược toàn diện
[Video] Samaritan’s Purse và Plan International Việt Nam hỗ trợ người dân Việt Nam phục hồi sau bão
[Video] Tái thiết thôn Làng Nủ: Quân đội - Nhân dân đồng hành xây dựng tương lai mới
[Video] Tổ chức Cứu trợ Trẻ em và hành trình 10 năm thay đổi cuộc sống trẻ em vùng cao
[Video] Kinh nghiệm tham quan Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam mới
Thời tiết hôm nay (19/4): Nắng nóng trên diện rộng, có nơi trên 37 độ C

Thời tiết hôm nay (19/4): Nắng nóng trên diện rộng, có nơi trên 37 độ C

Theo Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, thời tiết hôm nay (ngày 19/4), tình trạng nắng nóng xảy ra trên diện rộng khắp cả nước.
Thời tiết hôm nay (17/4): Cả nước nắng nóng trên diện rộng

Thời tiết hôm nay (17/4): Cả nước nắng nóng trên diện rộng

Ngày 17/4, các khu vực trên cả nước có nắng nóng, có nơi nắng nóng diện rộng. Tại Hà Nội, nhiệt độ cao nhất lên tới 35 độ C.
Giá vàng thế giới “bứt tốc”, vượt 3.300 USD/ounce

Giá vàng thế giới “bứt tốc”, vượt 3.300 USD/ounce

Giá vàng tăng kỷ lục khi tiếp tục được hỗ trợ bởi sự suy yếu của đồng USD và lực cầu trú ẩn an toàn do căng thẳng thương mại Mỹ-Trung leo thang.
Giá trị Thương hiệu quốc gia Việt Nam tăng 1 bậc, xếp hạng 32 thế giới

Giá trị Thương hiệu quốc gia Việt Nam tăng 1 bậc, xếp hạng 32 thế giới

Chương trình Thương hiệu quốc gia được Chính phủ phê duyệt từ năm 2003 và giao Bộ Công Thương chủ trì triển khai, là chương trình xúc tiến thương mại đặc thù, dài hạn và duy nhất ở cấp quốc gia.
Thời tiết hôm nay (12/4): không khí lạnh cuối mùa gây mưa ở miền Bắc và miền Trung

Thời tiết hôm nay (12/4): không khí lạnh cuối mùa gây mưa ở miền Bắc và miền Trung

Theo Trung tâm dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, ngày 12/4 bộ phận không khí lạnh đang tiếp tục di chuyển xuống phía Nam, gây mưa ở nhiều khu vực phía Bắc và Bắc Trung Bộ.
Lần đầu tiên trong lịch sử giá vàng thế giới vượt 3.200 USD

Lần đầu tiên trong lịch sử giá vàng thế giới vượt 3.200 USD

Giá vàng thế giới tiếp đà tăng và “xô đổ” kỷ lục đạt được trước đó không lâu.
Xuân Ất Tỵ - 2025

Xuân Ất Tỵ - 2025

Xuân Giáp Thìn - 2024

Xuân Giáp Thìn - 2024

Việt Nam  - Nhật Bản

Việt Nam - Nhật Bản

Việt Nam - Thái Lan

Việt Nam - Thái Lan

báo tết 2023

báo tết 2023

Việt Lào online

Việt Lào online

50 năm quan hệ Việt Nam - Ấn Độ

50 năm quan hệ Việt Nam - Ấn Độ

Tình hữu nghị vĩ đại

Tình hữu nghị vĩ đại

Tân mão 2011

Tân mão 2011

Sức sống mới cho ĐNND

Sức sống mới cho ĐNND